Afişin Ortaya Çıkışı, Gelişimi.

Modern afişin ortaya çıkması, 19. yüzyılda sözün imgeye dönüştüğü sıkıca bağlıdır. Endüstri devriminin bir tüketim ekonomisi yaratmaya afişin daha çok sarımtırak ve. inandırmak için kullanılmaya beraberinde getirmişti. Aynı zamanda daha gelişmiş baskı ortaya çıkması da kitlesel üretimi olanaklı kılınıştı. Bu yüzyılın sonlarına doğru Fransa’da Jules Cherefden, Toulouse Lautrec’e kadar tüm sanatçıları kapsayan anlatımcı a:fiş, İngiltere, Avustuıya ve Almanya’ da ortaya çıkan, simgesi Art Nouveau olan afiş olmak üzere belli başlı iki ikiz eğilimle, afış sanatının ilk çiçeklenişi oluştu. Kısıtlı bir seyirci kitlesi için kesin bir amaçla ve çok sınırlı olarak basılış olan birkaç erken örnekten biri Eduard Monetlnin 1868’de yarattığı ‘Les Chats afışidir. Bu afiş aynı zamanda J.Rotchild basımevinin bastığı ilk afıştir. Ajişin tümünde, içinde Eugene Delocroix, Brueghel, Eugene Violet-le-Duc ve başka bazı sanatçıların resimleri olan bir kitabı tanıtan yazılar vardır. Bir afişin tanımlanmasında anahtar olarak kullanılan, resim ve yazı arasındaki sıkı ilişki bu afişte kendini göstermez, buna karşılık lLes Chats’ afiş sayılır, çünkü ressam Monet tarihçiler tarafından afış sanatının kurucuları arasında gösterilmek istenir. Oysa, bu afışteki resim, sadece kitabın başlığını tekrarlamakta ve yazılara göre, ikincil bir rol oynamaktadır. Afış tarihi açısından çok daha ilgi çekici olan, Joseph w.morsen’in, ‘Five Celebrated Clowns’ adlı tahta baskı afişidir. Bu afişte, yüzyılların ikincil kalması şöyle dursun, hemen hemen gereksiz bile kalır.

Bu ve tunun gibi duvar ilanları, afış üzerinde, resmin gelişmesi açısından hiç de daha önem taşımazlar, hatta bazı yazarların afiş tarihi ile ilişki kurdukları, kitap apağı tasarımlarından daha da önemlidirler. Eğer geleneksel tiyatro afışlerini, kitap resimlerinden esinlenen afişlerle, örneğin Frederick Walter’in “The Women in White” afişiyle karşılaştıracak olursak, bu iki eğilim arasındaki fark iyice belirginleşir.

Afişin Gelişimi

Afişin gelişimi, ünlü sanatçıların yarattığı başyapıtlar açısından ele alınabileceği gibi, çağımızda daha geçerli olan bir yaklaşımla, şu kendine özgü iki niteliğinin ortaya koyduğu, sanatsal sorunların açısından da ele alınabilir : Birincisi, afişteki yazı ve resim kısımlarının birbirleriyle bütünleşebilmesi, ikincisi ise; belli bir afişin sonsuz kere çoğaltılabilme özelliği. Kopya arasındaki fark, kitlesel üretim ve kişinin özgün baskıya verdiği önem sonucu iyice azalmıştır. Daha sonraları ise; afiş koleksiyoncularının ortaya çıkarılmasıyla, afiş için geleneksel bir pazar doğmuş ve böylece ilk baskı kopyaları, bir resim, bir gravür, bir litografya da bir serigraf gibi değerlendirilmeye başlanmıştır.

Afiş tasarımındaki gelişmeler incelendiğinde, el basımından, litograf baskılara, daha sonra bilgisayar kontrollü basıma ve oradan da diğer teknolojik gelişmelere değin adım adım ilerlediği görülür. Kent dokusunun sürekli bir parçası haline gelen afış, el ilanlarından, dev bilboardlara dönüşerek gelişmiştir. Yüzyılın başında, gün ışığında yayalar ve yavaş hareket eden araçlardaki insanlar tarafından izlenebilen afişler; artık süradi bir ortamda bile algılanabilecek dev bilboardlara dönüşmüştür.


Etiketler:

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Sayfa başına git